Jan 1, 2026
Mates II: Matrices Índice Matrices
Representación de un sistema de ecuaciones como matriz.
{ x + 2 y = 3 3 x + 4 y = 8 → [ 1 2 3 3 4 8 ] \begin{cases}
x+2y = 3 \\
3x+4y = 8
\end{cases}
\rightarrow
\left[
\begin{array}{cc|c}
1 & 2 & 3 \\
3 & 4 & 8
\end{array}
\right] { x + 2 y = 3 3 x + 4 y = 8 → [ 1 3 2 4 3 8 ]
Las matrices se representan en filas y columnas. Las dimensiones son f i l a s × c o l u m n a s filas \times columnas f i l a s × co l u mna s .
A = ( a 11 a 12 a 21 a 22 ) A
=
\begin{pmatrix}
a_{11} & a_{12} \\
a_{21} & a_{22} \\
\end{pmatrix} A = ( a 11 a 21 a 12 a 22 )
EJEMPLO NUMÉRICO
El siguiente ejemplo muestra una matriz con 2 filas y 2 columnas, por tanto se trata de una matriz con dimensiones 2x2.
A = ( 6 7 3 3 ) A
=
\begin{pmatrix}
6 & 7 \\
3 & 3 \\
\end{pmatrix} A = ( 6 3 7 3 )
Suma de matrices
Para sumar matrices ambas deben tener las mismas dimensiones : una matriz 3x2 solo se puede sumar con otra 3x2.
A + B = ( a 11 + b 11 a 12 + b 12 a 21 + b 21 a 22 + b 22 a 31 + b 31 a 32 + b 32 ) A + B =
\begin{pmatrix}
a_{11} + b_{11} & a_{12} + b_{12} \\
a_{21} + b_{21} & a_{22} + b_{22} \\
a_{31} + b_{31} & a_{32} + b_{32}
\end{pmatrix} A + B = a 11 + b 11 a 21 + b 21 a 31 + b 31 a 12 + b 12 a 22 + b 22 a 32 + b 32
A + B = ( 10 14 10 10 9 9 ) A + B =
\begin{pmatrix}
10 & 14 \\
10 & 10 \\
9 & 9
\end{pmatrix} A + B = 10 10 9 14 10 9
Producto de una matriz con un escalar
El producto de una matriz A por un escalar k , es el resultado de multiplicar cada fila y columna por este número escalar.
A ⋅ k = ( a 11 ⋅ k a 12 ⋅ k a 21 ⋅ k a 22 ⋅ k ) A · k =
\begin{pmatrix}
a_{11} · k & a_{12} · k \\
a_{21} · k & a_{22} · k
\end{pmatrix} A ⋅ k = ( a 11 ⋅ k a 21 ⋅ k a 12 ⋅ k a 22 ⋅ k )
EJEMPLO NUMÉRICO
A = ( 2 3 4 4 ) k = 5 A =
\begin{pmatrix}
2 & 3 \\
4 & 4
\end{pmatrix} \ \
k = 5 \\ A = ( 2 4 3 4 ) k = 5
A ⋅ 5 = ( 10 15 20 20 ) A · 5 =
\begin{pmatrix}
10 & 15 \\
20 & 20
\end{pmatrix} A ⋅ 5 = ( 10 20 15 20 )
Producto de una matriz con otra matriz
Para hacer el producto de dos matrices estas deben cumplir la siguiente condición en sus dimensiones: la matriz A debe tener las dimensiones a × n a \times n a × n (ej: 2x3) y la matriz B debe tener las dimensiones n × b n \times b n × b (ej. 3x2).
Es decir, no es posible calcular el producto entre una matriz C con dimensiones 3x4 y otra D con dimensiones 5x6.
Cálculo del producto con matrices 2x2
A = ( a 11 a 12 a 21 a 22 ) B = ( b 11 b 12 b 21 b 22 ) A =
\begin{pmatrix}
a_{11} && a_{12} \\
a_{21} && a_{22}
\end{pmatrix} \
B =
\begin{pmatrix}
b_{11} && b_{12} \\
b_{21} && b_{22}
\end{pmatrix} A = ( a 11 a 21 a 12 a 22 ) B = ( b 11 b 21 b 12 b 22 )
Paso 1
( a 11 a 12 a 21 a 22 ) × ( b 11 b 12 b 21 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 . . . . . . . . . ) \begin{pmatrix}
\color{blue}{a_{11}} && \color{blue}{a_{12}} \\
a_{21} && a_{22}
\end{pmatrix}
\times
\begin{pmatrix}
\color{blue}{b_{11}} && b_{12} \\
\color{blue}{b_{21}} && b_{22}
\end{pmatrix}
=
\begin{pmatrix}
\color{blue}{a_{11} · b_{11} + a_{12} · b_{21}} && ... \\
... && ...
\end{pmatrix} ( a 11 a 21 a 12 a 22 ) × ( b 11 b 21 b 12 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 ... ... ... )
Paso 2
( a 11 a 12 a 21 a 22 ) × ( b 11 b 12 b 21 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 . . . . . . ) \begin{pmatrix}
\color{blue}{a_{11}} && \color{blue}{a_{12}} \\
a_{21} && a_{22}
\end{pmatrix}
\times
\begin{pmatrix}
b_{11} && \color{blue}{b_{12}} \\
b_{21} && \color{blue}{b_{22}}
\end{pmatrix}
=
\begin{pmatrix}
a_{11} · b_{11} + a_{12} · b_{21} && \textcolor{blue}{a_{11} · b_{12} + a_{12} · b_{22}} \\
... && ...
\end{pmatrix} ( a 11 a 21 a 12 a 22 ) × ( b 11 b 21 b 12 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 ... a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 ... )
Paso 3
( a 11 a 12 a 21 a 22 ) × ( b 11 b 12 b 21 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 a 21 ⋅ b 11 + a 22 ⋅ b 21 . . . ) \begin{pmatrix}
a_{11} && a_{12} \\
\color{blue}{a_{21}} && \color{blue}{a_{22}}
\end{pmatrix}
\times
\begin{pmatrix}
\color{blue}{b_{11}} && b_{12} \\
\color{blue}{b_{21}} && b_{22}
\end{pmatrix}
=
\begin{pmatrix}
a_{11} · b_{11} + a_{12} · b_{21} && a_{11} · b_{12} + a_{12} · b_{22} \\
\color{blue}{a_{21} · b_{11} + a_{22} · b_{21}} && ...
\end{pmatrix} ( a 11 a 21 a 12 a 22 ) × ( b 11 b 21 b 12 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 a 21 ⋅ b 11 + a 22 ⋅ b 21 a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 ... )
Paso 4
( a 11 a 12 a 21 a 22 ) × ( b 11 b 12 b 21 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 a 21 ⋅ b 11 + a 22 ⋅ b 21 a 21 ⋅ b 12 + a 22 ⋅ b 22 ) \begin{pmatrix}
a_{11} && a_{12} \\
\color{blue}{a_{21}} && \color{blue}{a_{22}}
\end{pmatrix}
\times
\begin{pmatrix}
b_{11} && \color{blue}{b_{12}} \\
b_{21} && \color{blue}{b_{22}}
\end{pmatrix}
=
\begin{pmatrix}
a_{11} · b_{11} + a_{12} · b_{21} && a_{11} · b_{12} + a_{12} · b_{22} \\
a_{21} · b_{11} + a_{22} · b_{21} && \color{blue}{a_{21} · b_{12} + a_{22} · b_{22}}
\end{pmatrix} ( a 11 a 21 a 12 a 22 ) × ( b 11 b 21 b 12 b 22 ) = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 a 21 ⋅ b 11 + a 22 ⋅ b 21 a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 a 21 ⋅ b 12 + a 22 ⋅ b 22 )
Representación final
A ⋅ B = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 a 21 ⋅ b 11 + a 22 ⋅ b 21 a 21 ⋅ b 12 + a 22 ⋅ b 22 ) A · B =
\begin{pmatrix}
a_{11} · b_{11} + a_{12} · b_{21} && a_{11} · b_{12} + a_{12} · b_{22} \\
a_{21} · b_{11} + a_{22} · b_{21} && a_{21} · b_{12} + a_{22} · b_{22}
\end{pmatrix} A ⋅ B = ( a 11 ⋅ b 11 + a 12 ⋅ b 21 a 21 ⋅ b 11 + a 22 ⋅ b 21 a 11 ⋅ b 12 + a 12 ⋅ b 22 a 21 ⋅ b 12 + a 22 ⋅ b 22 )
EJERCICIO Dadas las siguientes matrices, calcula el producto de ambas.
A = ( 4 2 7 1 ) B = ( 9 1 3 5 ) A =
\begin{pmatrix}
4 && 2 \\
7 && 1
\end{pmatrix} \
B =
\begin{pmatrix}
9 && 1 \\
3 && 5
\end{pmatrix} A = ( 4 7 2 1 ) B = ( 9 3 1 5 ) Solución
R = ( 42 14 66 12 ) R =
\begin{pmatrix}
42 && 14 \\
66 && 12
\end{pmatrix} R = ( 42 66 14 12 )
Determinante
El determinante es el valor escalar único que tiene una matriz determinada que se calcula a partir de los elementos de una matriz cuadrada (a × a a \times a a × a ). Se representa de dos maneras posibles: ∣ A ∣ |A| ∣ A ∣ o d e t ( A ) det(A) d e t ( A ) .
Cálculo del determinante
1x1
El determinante de una matriz 1x1 es el mismo número.
A = ( a 11 ) → ∣ A ∣ = a 11 A = (a_{11}) \rightarrow |A| = a_{11} A = ( a 11 ) → ∣ A ∣ = a 11
2x2
Para el determinante de una matriz 2x2, multiplicamos en cruz la diagonal principal y le restamos el resultado de multiplicar en cruz la diagonal secundaria:
Para la diagonal principal:
A = ( a 11 a 12 a 21 a 22 ) ∣ A ∣ = a 11 ⋅ a 22 − . . . A =
\begin{pmatrix}
\color{blue}{a_{11}} && a_{12} \\
a_{21} && \color{blue}{a_{22}}
\end{pmatrix}
\\
|A| = a_{11} · a_{22} - ... A = ( a 11 a 21 a 12 a 22 ) ∣ A ∣ = a 11 ⋅ a 22 − ...
Para la diagonal secundaria:
A = ( a 11 a 12 a 21 a 22 ) ∣ A ∣ = . . . − a 12 ⋅ a 21 A =
\begin{pmatrix}
a_{11} && \color{blue}{a_{12}} \\
\color{blue}{a_{21}} && a_{22}
\end{pmatrix}
\\
|A| = ... - a_{12} · a_{21} A = ( a 11 a 21 a 12 a 22 ) ∣ A ∣ = ... − a 12 ⋅ a 21
Por tanto, el módulo de la matriz A de dimensiones 2x2 es:
∣ A ∣ = a 11 ⋅ a 22 − a 12 ⋅ a 21 |A| = a_{11} · a_{22} - a_{12} · a_{21} ∣ A ∣ = a 11 ⋅ a 22 − a 12 ⋅ a 21